Noże tokarskie – jak są zbudowane i do czego są wykorzystywane?

Noże tokarskie jak wiadomo używane są do tokarek, które można stosować przy skrawaniu. Noże tokarskie mają tylko jedno ostrze i przy jego użyciu możemy dokonać toczenia zewnętrznego i wewnętrznego. Kształtowany przedmiot najczęściej jest w kształcie bryły obrotowej i przy pomocy noży tokarskich możliwe jest uformowanie go w inny kształt. Poza toczeniem za ich pomocą można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie oraz rowkowanie. Tokarki są często wykorzystywanym urządzeniem do robienia gwintów. Z czego zrobiony jest nóż tokarski i jakie są jego rodzaje? Jakich innych narzędzi użyjemy do tworzenia gwintów?

urządzenia tokarskie

Budowa i wygląd noża tokarskiego

Nóż tokarski zbudowany jest z dwóch części – roboczej i chwytowej. Część chwytowa montowana jest bezpośrednio w tokarce, część robocza za to zawiera kilka innych fragmentów i to za jej pomocą nóż może skrawać. Składa się na nią powierzchnia natarcia i przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze i naroże. Każda z tych części pełni inną funkcję i wystarczy, że zabraknie jednej z nich i nóż będzie bezużyteczny. Noże tokarskie zbudowane mogą być ze stali szybkotnącej i używane wtedy będą do obróbki stali, staliwa, żeliwa oraz miękkiego mosiądzu. Drugi surowiec wykonania to płytki z węglików spiekanych, dzieli się je jeszcze na rodzaj S i H i obydwa będą wykorzystywane do innych materiałów.

Budowa noża tokarskiego

część robocza i część chwytowa (powierzchnia natarcia i przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze i naroże)

Jakie wyróżniamy rodzaje noży tokarskich?

Noże tokarskie podzielić można uwzględniając różne wskaźniki. Zazwyczaj spotkać można się z podziałem według metody kształtowania. W takich sytuacjach wyodrębniamy noże punktowe, kształtowe i obwiedniowe. Noże punktowe łączą się z kształtowanym przedmiotem punktowo, czyli jedynie czubkiem ostrza. Noże kształtowe będą kształtowały materiał rantem ostrza, a noże obwiedniowe cechują się formowaniem za pomocą przetaczania się przez powierzchnię.

tokarstwo

Drugim sposobem na grupowanie noży tokarskich będzie ze względu na ich konstrukcję.

Wyodrębniamy wtedy noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną a także noże oprawkowe. Jednolite są wykonane tylko z jednego rodzaju tworzywa i najczęściej jest to stal, składane dla odmiany mają zamienne płytki wykonane z węglików spiekanych. Noże z płytką lutowaną wykorzystywane są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego czy też wewnętrznego, jak również do przecinania oraz planowania. Noże oprawkowe tworzą nowe noże tokarskie, które mają niepospolite kształty – promieniowe, przezieraki, wytaczaki oraz zdzieraki.

Rodzaje noży tokarskich:

  • noże tokarskie jednolite
  • noże tokarskie składane
  • noże z płytką lutowaną
  • noże oprawkowe

Obróbka gwintów – jakich innych narzędzi możemy do tego użyć?

Gwinty można wykonywać na parę różnych technik. Wyróżnić można obróbkę walcowaniem, szlifowaniem, frezowaniem, nacinanie gwintownikiem albo nożami stycznymi wagnera oraz nacinanie na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są niezmiernie specjalistycznym i skomplikowanym narzędziem, mimo to przy użyciu ich obróbka przebiega niesamowicie szybko.

Jednymi z najprostszych metod będzie nacinanie na gwintowniku a także nacinanie gwintu narzynką. Bardzo często będą one również stosowane w przydomowych warsztatach, wystarczy tylko, że mamy właściwe sprzęty. Warto także pamiętać, że na gwintowniku stworzymy tylko gwinty wewnętrzne, a na narzynce gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – noże wagnera